Cẩm nang · Hiểu Nga hơn một chút
Mua quà ở Nga: mua gì, ở đâu, mang về thế nào
Ngày cuối ở Moscow, cả nhóm mở danh sách quà trong điện thoại: mẹ dặn khăn, sếp dặn rượu, đồng nghiệp dặn sôcôla, đứa em dặn "cái gì cũng được, miễn là Nga". Mua thì dễ, nước Nga không thiếu thứ đẹp. Cái khó là mua đúng chỗ, trả tiền khi thẻ Việt không quẹt được, và mang về mà không bị giữ lại ở sân bay hay vỡ trong vali. Bà nhà Củ Cải, người chưa bao giờ đi chợ về tay không, góp ý cho bài này.
Mua gì: chọn quà theo người nhận
Quà Nga chia làm ba nhóm: đồ thủ công, đồ ăn và đồ cho người khó tính. Trước khi đi chợ, ghi tên người nhận cạnh từng món để khỏi mua năm chiếc búp bê cho cùng một người.
- Búp bê матрёшка (matryoshka, búp bê lồng nhau): món quà nhìn là biết Nga. Búp bê vẽ tay thường có nhiều lớp hơn, nét vẽ mảnh, đáy có chữ ký người vẽ. Hàng in sẵn rẻ hơn hẳn, hợp để làm quà số đông.
- Khăn павловопосадский платок (Pavlovoposadsky platok, khăn Pavlovo Posad): khăn len hoặc lụa in hoa rực rỡ, hợp biếu mẹ, biếu bà. Khăn thật có tem nhãn của xưởng, mua ở cửa hàng hãng cho chắc.
- Đồ gỗ Хохлома (Khokhloma, đồ gỗ sơn đỏ đen vàng) và gốm Гжель (Gzhel, gốm trắng vẽ lam): thìa, bát gỗ sơn đỏ đen vàng; chén, bình gốm trắng vẽ lam. Nhẹ, đẹp, ít khi vỡ hơn sứ.
- Sứ Hoàng gia St. Petersburg: quà sang cho người lớn tuổi hoặc đối tác. Nói kỹ ở mục St. Petersburg.
- Cho người khó tính: đồng hồ cơ Ракета (Raketa, "Tên lửa") làm ở St. Petersburg, sách ảnh của bảo tàng, đồ cũ thời Liên Xô như huy hiệu, máy ảnh phim.
Đồ ăn được lòng gần như mọi người, và Bà khẳng định quà ăn được không bao giờ bị cất vào tủ. Nên mua: sôcôla Алёнка (Alyonka, sôcôla em bé quàng khăn) với cô bé quàng khăn trên giấy gói, bánh пряник (pryanik, bánh mật gừng), trà Иван-чай (Ivan-chai, trà lá liễu), mật ong, mứt морошка (moroshka, quả mâm xôi vàng phương Bắc). Trứng cá đỏ và đen, икра (ikra, trứng cá), là quà đắt nhất và kén đường về nhất, xem mục Hải quan trước khi mua.
Mua ở siêu thị, đừng chỉ mua ở quầy lưu niệm
Sôcôla, trà, mật ong, bánh mật gừng ở siêu thị lớn rẻ hơn hẳn ở quầy quà gần điểm tham quan, mà vẫn là đúng món người Nga ăn hằng ngày. Quầy lưu niệm chỉ đắt hơn ở cái hộp.
Mua ở đâu tại Moscow
Ba chỗ dưới đây đi từ chợ bình dân đến cửa hàng sang, đủ cho mọi ngân sách. Ông nhà Củ Cải thì chỉ cần một chỗ ngồi uống trà trong lúc cả nhà chọn quà.
Vernissage ở Izmailovo
Вернисаж в Измайлове · Vernisazh v Izmailove
Moscow · metro Partizanskaya, cạnh khu Kremlin ở Izmailovo
Khu chợ quà lớn nhất Moscow, nằm sát một "điện Kremlin" bằng gỗ sơn màu như bánh kẹo. Từ búp bê, khăn, đồ gỗ sơn đến máy ảnh, huy hiệu thời Liên Xô, đi một vòng là đủ quà cho cả họ.
- Mua gì
- Búp bê lồng nhau, khăn hoa, thìa bát gỗ sơn, đồ cũ thời Liên Xô.
- Ở bao lâu
- Một đến hai tiếng, đông và vui nhất vào cuối tuần.
- Mẹo
- Hỏi giá hai ba sạp rồi mới mua, mặc cả nhẹ nhàng. Đồ trông "cổ" thì hỏi kỹ tuổi và giữ hoá đơn, lý do ở mục Hải quan.
GUM
ГУМ · GUM, Bách hoá Tổng hợp
Moscow · Quảng trường Đỏ, metro Okhotny Ryad hoặc Ploshchad Revolyutsii
Toà bách hoá mái kính hơn trăm tuổi ngay cạnh Điện Kremlin. Quầy thực phẩm bên trong bán sôcôla, trà, kẹo đóng hộp đẹp, gói quà gọn gàng. Bà nhà Củ Cải nhất định phải mua một cây kem GUM rồi mới chịu đi tiếp.
- Mua gì
- Sôcôla, trà, kẹo hộp, khăn hàng hiệu.
- Mẹo
- Giá cao hơn chợ, đổi lại hàng chuẩn, có hoá đơn, hợp để mua quà biếu.
Cửa hàng Eliseevsky
Елисеевский магазин · Eliseevsky magazin
Moscow · phố Tverskaya 14, metro Pushkinskaya hoặc Tverskaya
Cửa hàng thực phẩm trong một sảnh trần vàng, đèn chùm pha lê, đẹp như phòng khiêu vũ. Vào mua một hộp kẹo mà cảm giác như được mời dự tiệc.
- Mua gì
- Kẹo, sôcôla, bánh, trứng cá đóng hộp có tem nhà máy.
- Đi thế nào
- Đi bộ từ Quảng trường Đỏ dọc phố Tverskaya, chừng hai mươi phút.
Mua ở đâu tại St. Petersburg
St. Petersburg là thành phố của sứ, sách và đồ nghệ thuật. Quà ở đây ít sặc sỡ hơn Moscow nhưng "có học" hơn, đúng gu những người hay đọc nhãn sau đáy chén.
Sứ Hoàng gia
Императорский фарфор · Imperatorsky farfor, Sứ Hoàng gia
St. Petersburg · cửa hàng trung tâm ở Vladimirsky prospekt 7; nhà máy kèm bảo tàng ở Obukhovskoy Oborony 151, metro Lomonosovskaya
Xưởng sứ lâu đời nhất nước Nga, đã làm sứ từ thời các nữ hoàng. Mẫu nổi tiếng nhất là lưới coban: những ô lưới xanh thẫm viền vàng mà gần như nhà Nga nào cũng có một chiếc chén.
- Mua gì
- Một đôi tách có đĩa, chiếc cốc, đĩa trang trí nhỏ. Bộ ấm chén đẹp nhưng nặng vali.
- Mẹo
- Lật đáy xem dấu xưởng, soi kỹ dưới đèn tìm vết nứt, xin giữ hộp gốc để mang về.
Sạp quà quanh nhà thờ Spas na Krovi
Спас на Крови · Spas na Krovi, nhà thờ Chúa Cứu Thế trên Máu Đổ
St. Petersburg · dọc kênh Griboedov, cách đại lộ Nevsky vài phút đi bộ
Một dãy sạp quà ngay dưới chân nhà thờ có mái củ hành sặc sỡ. Tiện ghé sau khi tham quan, chọn nam châm, búp bê, khăn trong lúc Cháu gái chụp thêm vài kiểu ảnh.
- Mua gì
- Nam châm, búp bê, móc khoá, khăn, đồ gỗ sơn.
- Mẹo
- Giá ở đây theo kiểu khu du lịch. Nếu thấy cùng món ở chợ Moscow rẻ hơn, cứ để dành mua ở đó.
Cửa hàng Hermitage
Магазин Эрмитажа · Magazin Ermitazha
St. Petersburg · trong bảo tàng và vài cửa hàng gần quảng trường Cung điện
Cho ai không muốn thêm một chiếc nam châm nữa: sách ảnh, bản in tranh, khăn lụa và đồ dùng vẽ theo hoạ tiết trong bộ sưu tập. Mèo nhà Củ Cải có thể đứng đây lâu hơn cả trong phòng tranh.
- Mua gì
- Sách ảnh, bản in tranh, khăn lụa, sổ tay, đồ trang sức theo mẫu cổ.
- Ở bao lâu
- Hai mươi phút cuối buổi tham quan là vừa.
Trả tiền, mặc cả và Tax Free
Thẻ Visa, Mastercard của Việt Nam không quẹt được ở Nga, nên đi mua quà hãy mang tiền mặt rúp, xem thêm bài Tiền, thẻ và mạng điện thoại. Ở chợ, tờ nhỏ giúp bạn mặc cả dễ hơn: đưa tờ to rồi xin bớt thì người bán khó nghe.
- Mặc cả: được ở chợ và sạp ngoài trời, không ở cửa hàng có giá niêm yết. Một câu Скидку можно? (Skidku mozhno?, "Bớt chút được không?") kèm nụ cười, mua nhiều món cùng lúc thì dễ được bớt hơn.
- Giữ hoá đơn: xin чек (chek, hoá đơn) cho món đắt, đồ trông cổ và trứng cá. Hải quan có thể hỏi.
- Tax Free (hoàn thuế giá trị gia tăng): người nước ngoài mua từ 10.000 rúp ở một cửa hàng có tham gia, trong cùng một ngày, được hoàn lại một phần thuế. Phải xin phiếu ngay khi trả tiền, mang hàng còn nguyên tem đến quầy hải quan ở sân bay trước khi gửi hành lý.
Tax Free là quà thêm, đừng tính vào ngân sách
Hiện nay ít cửa hàng tham gia, tiền hoàn chỉ còn một phần nhỏ sau phí, thường trả bằng tiền mặt rúp ở vài quầy trong sân bay và không hoàn vào thẻ nước ngoài. Có thì vui, không có cũng đừng tiếc. Nếu định làm, đến sân bay sớm hơn bình thường chừng một tiếng.
Hải quan Nga: ba thứ cần để ý
Phần lớn quà lưu niệm đi qua hải quan nhẹ nhàng như một cái nam châm tủ lạnh. Chỉ ba nhóm sau là cần cẩn thận, và ở đây Diladi giữ nguyên con số vì đây là quy định.
- Trứng cá tầm (trứng cá đen): mỗi người mang ra tối đa 250 g, trong hộp nhà máy có tem, kèm hoá đơn. Trứng cá đựng hộp nhựa không nhãn mua ở chợ có thể bị giữ lại.
- Cá và hải sản khác, kể cả trứng cá đỏ: tối đa 5 kg mỗi người.
- Đồ cổ: tranh, tượng, đồ thờ, đồ thủ công trên 50 năm tuổi muốn mang ra phải có giấy phép của Bộ Văn hoá Nga và khai báo. Đồ lưu niệm làm mới, kể cả tranh thờ in mới, không cần giấy này.
Trứng cá đen: Nga cho 250 g, nước đến có thể chỉ cho 125 g
Theo công ước về buôn bán động vật hoang dã, nhiều nước chỉ cho mỗi người nhập 125 g trứng cá tầm. Trước khi mua, hỏi hải quan sân bay Việt Nam hoặc nhờ Diladi kiểm tra. An toàn nhất là mỗi người không quá 125 g, hộp nhà máy, có hoá đơn.
Đóng vali và định mức khi về Việt Nam
Món quà đẹp nhất là món về tới nhà còn nguyên. Sứ, mật ong, mứt và rượu là bốn thứ hay gặp chuyện trong vali nhất.
- Đồ lỏng: mật ong, mứt, rượu, trứng cá trong hộp đều tính là chất lỏng. Hành lý xách tay chỉ cho chai lọ nhỏ, nên xếp vào vali ký gửi, bọc túi nilon kín.
- Sứ và gốm: nhét giấy mềm vào lòng chén, quấn riêng đĩa, đặt giữa vali, quần áo bọc quanh. Giữ hộp gốc nếu có.
- Trứng cá: mua vào ngày cuối, giữ lạnh, để giữa vali xa đồ nặng.
- Định mức miễn thuế khi về Việt Nam, mỗi người từ 18 tuổi: rượu mạnh như vodka 1,5 lít, hoặc rượu nhẹ 2 lít, hoặc bia 3 lít; thuốc lá 200 điếu. Các món quà khác được miễn thuế khi tổng trị giá không quá 10 triệu đồng.
Danh sách trước khi đóng vali
- Đồ lỏng vào vali ký gửi, bọc kín.
- Sứ, gốm đặt giữa vali, có quần áo bọc quanh.
- Trứng cá: hộp nhà máy, có hoá đơn, không quá định mức.
- Hoá đơn món đắt và đồ cũ để riêng một túi.
- Phiếu Tax Free (nếu có) để trong túi xách tay, hàng còn nguyên tem.
- Cân thử vali trước khi ra sân bay.
Bà dẫn đi chợ
Bà bảo muốn hiểu một vùng thì phải ăn món của vùng ấy trước, và mua quà ở chợ của vùng ấy sau. Tour Moscow + Kazan 4 ngày đưa bạn qua cả hai thành phố: Moscow nhiều chợ quà, Kazan có bánh mật ong чак-чак (chak-chak, bánh mật ong Tatar), món Bà nhất định xách về một hộp.
Xem tour Moscow + KazanHỏi nhanh
Mua quà ở Nga trả bằng thẻ Việt Nam được không?
Không. Thẻ Visa, Mastercard phát hành ngoài Nga không dùng được. Hãy mang tiền mặt rúp, tờ nhỏ để mặc cả ở chợ.
Mang trứng cá đen về Việt Nam được bao nhiêu?
Nga cho mỗi người mang ra tối đa 250 g, hộp nhà máy, có hoá đơn. Nhiều nước chỉ cho nhập 125 g mỗi người, nên hãy hỏi hải quan Việt Nam trước; an toàn nhất là không quá 125 g.
Mua đồ cũ ở chợ trời có mang ra khỏi Nga được không?
Đồ cũ thông thường thì được. Riêng tranh, tượng, đồ thờ, đồ thủ công trên 50 năm tuổi cần giấy phép của Bộ Văn hoá Nga. Hỏi kỹ người bán và giữ hoá đơn.
Mang mật ong, mứt lên máy bay thế nào?
Xếp vào vali ký gửi, bọc túi kín, đặt giữa quần áo. Hành lý xách tay chỉ cho chai lọ nhỏ.
Ảnh có biểu tượng ✦ ở góc là ảnh minh hoạ.
