Mặc gì khi đi Nga mùa đông, từ Moscow đến Baikal

Lạnh kiểu nào: bốn nấc từ Moscow đến Baikal

Nước Nga không có một mùa đông chung. Moscow và Baikal cách nhau năm múi giờ, và cũng cách nhau cả một tủ quần áo. Cách dễ nhất là coi mỗi nơi là một nấc: lên một nấc thì thêm một món, đừng thay cả tủ.

Nhiệt độ mỗi mùa mỗi khác. Xem dự báo một tuần trước khi đi, hoặc nhờ Diladi xem giúp trước ngày bay.

Mặc như củ hành: ba lớp là đủ

Bà có một nguyên tắc mặc mùa đông, giống cách Bà gói bánh: nhiều lớp mỏng, mỗi lớp một việc. Ba lớp mỏng ấm hơn một áo thật dày, vì giữa các lớp có không khí giữ hơi ấm, và lúc nóng thì bỏ bớt được một lớp.

• Lớp trong: đồ giữ nhiệt sát người, người Nga gọi là термобельё (termobelyo, đồ giữ nhiệt). Chọn len merino hoặc sợi tổng hợp thấm mồ hôi. Đừng mặc áo cotton sát người: ra mồ hôi một lần là lạnh cả buổi.
• Lớp giữa: áo nỉ lông cừu (флиска (fliska, áo nỉ lông cừu)), áo len, hoặc áo lông vũ mỏng. Nên chọn loại có khoá kéo, lúc nóng mở ra được ngay mà không phải cởi hẳn.
• Lớp ngoài: áo phao lông vũ (пуховик (pukhovik, áo phao lông vũ)) dài qua hông, chắn gió, có mũ trùm. Ở Moscow và St. Petersburg, áo dài tới gối là kiểu người địa phương mặc nhiều nhất, vì che được cả đùi khi ngồi ghế đá hay chờ xe.

Quần cũng theo ba lớp, chỉ gọn hơn. Đi phố Moscow và St. Petersburg thì quần giữ nhiệt bên trong một chiếc quần dài bình thường là ổn. Lên Murmansk hay Baikal, nơi bạn đứng ngoài trời lâu, mới cần thêm quần trượt tuyết bên ngoài.

Vào nhà nóng như mùa hè

Đây là điều khách Việt hay bất ngờ nhất. Nhà ở Nga sưởi trung tâm, quy chuẩn phòng ở là khoảng hai mươi độ trở lên. Tàu điện ngầm, bảo tàng, trung tâm thương mại và nhà hàng thường còn ấm hơn. Khách sạn có hôm ấm tới mức bạn muốn hé cửa sổ, giữa lúc ngoài trời tuyết đang rơi.

Vì vậy, mặc mùa đông ở Nga là mặc để cởi. Lớp ngoài cởi nhanh, lớp giữa mở khoá được, lớp trong mỏng như áo mặc nhà. Mỗi lần đi vào trong, cởi mũ và mở áo ngay ở cửa, đừng chờ đến lúc toát mồ hôi.

Ở nhà hát, bảo tàng và nhiều nhà hàng, bạn phải gửi áo khoác ở гардероб (garderob, phòng gửi áo) trước khi vào. Áo khoác không được mang vào khán phòng. Nhân viên đưa cho bạn một номерок (nomerok, thẻ số gửi áo): cất kỹ, vì mất số thì phải đền tiền và chờ người khác lấy áo xong mới đến lượt mình. Áo nên có петелька (petelka, quai treo ở cổ áo), cái vòng vải nhỏ ở cổ áo để treo lên móc.

Mèo, người sành nhà hát của nhà Củ Cải, có một bí quyết: diện đẹp từ bên trong. Áo phao đằng nào cũng nằm ở phòng gửi áo, nên cứ mặc váy hay sơ mi đẹp, bên dưới là quần tất dày hoặc quần giữ nhiệt mỏng. Nhà hát không bắt đổi giày, nhưng nếu đi ủng to thì mang thêm một đôi giày nhẹ trong túi cho đỡ nặng chân. Đọc thêm bài Xem ballet ở Bolshoi và Mariinsky trước khi đi xem.

Đầu, tay, chân: ba chỗ hay bị quên

Thân ấm mà đầu, tay, chân lạnh thì vẫn thấy rét như thường. Ba chỗ này nhỏ nên hay bị coi nhẹ, nhưng lại mất nhiệt nhanh nhất.

• Đầu: mũ len che kín tai là đủ cho Moscow và St. Petersburg. Muốn ra dáng người Nga thì đội ушанка (ushanka, mũ lông có vành che tai). Thêm một бафф (baff, khăn ống trùm cổ) hoặc khăn quàng mỏng để kéo lên che mũi khi gió thổi.
• Tay: hai đôi găng. Đôi mỏng có đầu ngón cảm ứng để bấm điện thoại, đôi dày đeo ngoài. Ở Murmansk và Baikal, варежки (varezhki, găng tay liền ngón) ấm hơn găng xỏ từng ngón, vì các ngón tay sưởi cho nhau.
• Chân: giày chống thấm, cổ cao, đế cao su có rãnh sâu, rộng hơn bình thường nửa số để đi được tất len dày. Giày chật lạnh nhanh hơn giày rộng. Để giày da lộn, giày vải và giày đế phẳng ở nhà.

Mặt đường mới là đối thủ thật. Sau những hôm tan băng, vỉa hè phủ một lớp гололёд (gololyod, lớp băng mỏng phủ mặt đường), nhìn như ướt nhưng trơn như sàn vừa lau. Người địa phương bước ngắn, đặt cả bàn chân xuống, hai tay để ngoài túi. Còn реагенты (reagenty, hoá chất chống băng rải trên vỉa hè) thì giữ cho bạn không ngã nhưng để lại vệt trắng trên giày. Tối về lau giày bằng khăn ẩm rồi để khô tự nhiên, đừng hơ sát lò sưởi. Xịt chống thấm trước chuyến đi cũng giúp giày bền hơn.

Mang từ nhà, mua ở Nga hay thuê

Không cần mua đủ đồ Bắc Cực ở Việt Nam rồi kéo vali hai mươi ký qua ba sân bay. Chia ra như sau cho nhẹ:

• Mang từ nhà: đồ giữ nhiệt, tất len, găng, mũ, khăn. Những món này nhẹ, dễ mua và hợp cỡ người Việt hơn.
• Áo phao: áo phao bán ở Việt Nam thường may cho mùa đông Hà Nội, hơi mỏng với Nga. Có sẵn áo dài, dày, chắn gió thì mang đi. Chưa có thì mua ở Nga, trong các chuỗi đồ thể thao ở trung tâm thương mại, nơi người Nga cũng tự sắm áo cho mình.
• Mua cho vui: mũ lông, khăn len hay валенки (valenki, ủng dạ ép) ở chợ Измайловский кремль (Izmailovsky Kreml, khu kremlin gỗ Izmailovo) vừa là quà, vừa là đạo cụ chụp ảnh. Riêng ủng dạ thì đẹp nhưng gặp tuyết lầy là thấm nước, nên để dành cho chỗ tuyết khô.
• Thuê: đồ trượt tuyết, giày ấm và đế đinh ở Irkutsk, Olkhon hay Murmansk. Mặc vài ngày rồi trả, khỏi phải nhét đầy vali về.

Danh sách vali theo từng chặng

Danh sách dưới đây xếp theo nấc lạnh: đi Moscow và St. Petersburg dùng nhóm đầu, đi tiếp Murmansk hay Baikal thì cộng thêm nhóm sau.

• Thêm cho Murmansk: quần hoặc bộ đồ trượt tuyết, găng liền ngón, khăn ống, miếng dán giữ nhiệt, đèn đeo trán, bình giữ nhiệt.
• Thêm cho Baikal: kính râm, kem chống nắng, đế đinh, tất len thật dày, một lớp giữa ấm hơn.
• Đồ công nghệ: pin điện thoại tụt rất nhanh khi lạnh. Giữ điện thoại và sạc dự phòng trong túi áo trong, sát người.
• Ngày bay: mặc hoặc xách tay áo phao, đừng xếp vào vali ký gửi. Lúc ra khỏi sân bay mà vali còn đang trên băng chuyền thì áo phao trong vali cũng chẳng giúp gì.

Đi lại mùa đông thì metro là bạn thân nhất: ấm, nhanh, không lo tắc đường. Đọc thêm Đi lại ở Nga: metro, tàu nhanh, taxi và nếu đi dịp cuối năm, xem Tết Dương lịch ở Moscow để biết ngày nào bảo tàng nghỉ.

Hỏi nhanh

Tháng nào lạnh nhất?

Ở Moscow và St. Petersburg, tháng Giêng và tháng Hai lạnh gần như nhau. Tháng 12 thường ẩm, tuyết lầy và tối sớm. Ở Baikal, tháng Giêng lạnh nhất, nhưng mặt băng đẹp nhất lại rơi vào tháng Hai và đầu tháng Ba.

Có cần áo lông thú không?

Không cần. Một áo phao lông vũ tốt, dài và chắn gió là đủ cho mọi nấc lạnh trong bài, kể cả Baikal khi mặc thêm đồ trượt tuyết. Mũ lông thì cứ mua nếu thích, vừa ấm vừa lên ảnh đẹp.

Đi nhà hát mặc váy có lạnh không?

Không, nếu bên dưới có quần tất dày và bên ngoài là áo phao dài. Áo khoác gửi ở phòng gửi áo, trong khán phòng thì ấm như mùa hè.

Đi cùng trẻ nhỏ thì sao?

Mặc cho bé theo ba lớp như người lớn, thêm mũ và găng dự phòng vì bé hay làm ướt. Chia thời gian ngoài trời thành nhiều chặng ngắn, giữa các chặng ghé quán hay bảo tàng cho ấm lại.

Ảnh có biểu tượng ✦ ở góc là ảnh minh hoạ.